Mộc bản thủy nguyên thiên cổ niệm
“Chim có tổ người có tông”, “Cây có cội, nước có nguồn”. Đó là quan niệm đạo lý của người Việt Nam lưu truyền bao đời nay dẫu cho xã hội có nhiều biến động, thay đổi. Mối ràng buộc trong thân tộc sâu đậm chính là quan hệ huyết thống, trong một họ tộc luôn gìn giữ mối dây liên hệ tình cảm thiêng liêng ấy.
Gia phả họ tộc hay Tộc phả là quyển sách vàng ghi chép cội nguồn dòng họ. Những điều gia phả ghi lại, cho đời sau tỏ tường công lao, đức độ của ông bà đã tạo dựng và phát triển họ tộc, cho con cháu các thế hệ biết mối quan hệ họ hàng, những thành đạt, hoặc thất bại của chi họ. Từ hiểu rõ quá khứ, truyền thống tốt đẹp của dòng họ, các thế hệ nối tiếp phấn đấu giữ gìn và rèn luyện để ngày càng làm rạng danh cho bản thân, gia đình và họ tộc.
Khi bắt đầu dựng nghiệp đến nay, tổ tiên họ Nguyễn đã đương đầu bao nỗi khó khăn trong cuộc sống, rồi chiến tranh, họ hàng quyến thuộc phân tán khắp nơi nên chưa dựng bộ gia phả. Để có điều kiện thắt chặt hơn nữa tình cảm giữa bà con ruột thịt, để có thể cùng nhau chia sẻ những vui buồn trong cuộc sống, cũng như nhắc nhở con cháu về truyền thống dòng họ. Gia phả cũng là niềm tự hào và sức mạnh tinh thần quí giá trong hành trang của mỗi thành viên dòng họ trên con đường lập nghiệp. Trong thân tộc còn mộ phần các bậc cao niên, là những ngôi mộ xây đá ong, nhưng cũng theo truyền thống địa phương, các ngôi mộ không ghi họ tên, chỉ ghi chung CAO TỔ NGŨ ĐẠI và CỐ TỔ NGŨ ĐẠI.
Chỉ đến đời thứ II, ông Nguyễn Văn Trước sanh các ông bà nối tiếp sau mới biết được mối liên hệ thân tộc. Đến nay, trong nhánh của ông Trước đã phát triển thêm năm đời, tức Đời thứ VI.
Trong thân tộc có truyền thống báo hiếu với tổ tiên, ông bà, cha mẹ qua việc chăm sóc mộ phần và giỗ Họ. Hàng năm vào ngày 16 tháng giêng trong tộc ta tổ chức ngày giỗ Họ để cúng Cửu huyền thất tổ, tổ tiên và tập hợp con cháu họ Nguyễn các thế hệ. Ngoài ra, chi nào cũng lập bàn thờ, duy trì việc cúng giổ từ đời ông cố, ông nội, đến đời cha do con trai trưởng hoặc con trai út được phân công đảm nhiệm.
Việc dựng gia phả Tộc họ, chăm lo cúng giỗ Họ là điều linh thiêng, song tộc họ chưa lập Gia Phả, Tộc Phả. Nay, anh em tôi, Nguyễn Hồng Hà, và Nguyễn Thị Minh Phương là con bà Nguyễn Thị Phướng, cháu ngoại đời VI , có điều kiện đã tiến hành lập phả họ Nguyễn. Tuy nhiên, muốn xây dựng một bộ gia phả hoàn chỉnh cần phải có thời gian, nhân lực và chuyên môn nghiệp vụ nhất định. Vì thế, với sự đồng ý của bà con thân tộc, Trung tâm Nghiên cứu và Thực hành Gia phả TP. Hồ Chí Minh, giúp đỡ dựng phả nầy.
Ngày 30/4/2011, Trung tâm cử nhóm thực hiện gia phả cùng những người đại diện dòng họ có buổi tiếp xúc đầu tiên để tìm hiểu, ghi chép về bà con thân tộc và nhất là tìm hiểu vị tổ của dòng họ mình tại xã Bính Tả, huyện Đức Hòa, tỉnh Long An. Đến nay, gia phả đã cơ bản hoàn thành xin giới thiệu đến bà con dòng họ để chúng ta cùng tham khảo.
- Bộ Gia phả họ Nguyễn được dựng theo bố cục như sau:
Phần thứ nhứt : Phả ký.
Phần thứ hai : Phả hệ.
Phần thứ ba : Phả đồ.
Phần thứ tư : Ngoại phả.
Cội nguồn và công lao khó nhọc của tổ tiên chúng ta chỉ qua chuyện kể. Vì vậy, bước đầu tập hợp chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót, rất mong được sự chỉ giáo của bà con thân tộc.
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn Trung tâm Nghiên cứu và Thực hành Gia phả Tp.HCM đã giúp chúng tôi hoàn thành bộ gia phả này. Xin hoan nghênh sự hợp tác của rất nhiều bà con trong họ, nhất là các dì, cậu đã dành nhiều thời gian quí báu trong quá trình sưu tầm tư liệu. Gia phả họ Nguyễn là cơ sở quý để con cháu truy tìm cội nguồn của mình.
Rất mong được sự đóng góp và bổ sung của các vị trong họ tộc để quyển gia phả nầy ngày càng hoàn chỉnh hơn.
Quyển gia phả này có thể để cho những nhà khoa học nghiên cứu.
Tháng Giêng năm Nhâm Thìn 2012.
Cháu ngoại Đời VII
NGUYỄN HỒNG HÀ VÀ NGUYỄN THỊ MINH PHƯƠNG